کد خبر : 1092438320261359525      تاریخ : یکشنبه 02 تیر 1392 8:15    بازدید:1179 بهمن هدایتی,محرم زینال‌زاده,بایسیکل ران, مخملباف

گفت‌وگو با محرم زینا‌ل‌زاده، بازیگر تئاتر و سینما:

خوشبختانه لهجه دارم!

تجربه گفت‌وگو با محرم زینال‌زاده تکرار ناشدنی بود، تکرار ناشدنی و عجیب از این جهت که زینال‌زاده همزمان هم ساده است و هم پیچیده. تو نمی‌دانی در آن لحظه‌ای که دارد به سوال تو جواب می‌دهد، با روی ساده‌اش دارد جواب تو را می‌دهد یا آن روی پیچیده و ناشناخته‌اش.

این را وقتی می فهمی که زینال زاده را با قاب عکسش و یک دوچرخه از خانه راهی خیابان می کنی تا عکاس روزنامه چند عکس مصاحبه از او بگیرد.

کافی است به او بگویی به دوربین لبخند بزن! ناگهان صورتش در هم می رود، چیزی که نه شادی است و نه غم تمام خطوط چهره اش را رد می کند، چیزی شبیه به یک موج نامرئی، مکث می کند، انگار چیزی از درونش می جوشد و... دست آخر یک لبخند... یک «بازی» متولد می شود!.

زینال زاده موقع عکس گرفتن ژست نمی گیرد، حتی برای گرفتن یک عکس مطبوعاتی ساده «بازی» می کند، واقعیت این است که محرم زینال زاده هر آن آماده بازیگری است.

محرم زینال زاده از جوانان انقلابی و پرشوری بود که هنر و سینمای متعهد آنان را به ساختمان حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در خیابان حافظ تهران رساند.

زینال زاده مسئول تئاترهای دانش آموزی سراسر ایران در دهه 60 شد اما با «بایسیکل ران» بود که می توان گفت او نماد و شمایل فقر و محرومیت در سینمای ایران شد.

یک آقایی به نام محرم زینا ل زاده هست که مسئول نمایندگی آب و فاضلاب روستای چایکاری آذربایجان غربی است، شما که نیستید؟

نه (خنده).

جالب است که آن محرم زینال زاده هم اهل خوی و هم استان شماست و حتی اهل روستاهای خوی است!

نه. نمی شناسم ایشان را.

آقای زینال زاده داستان شما در سینمای ایران چیست؟

قربانی!

چرا قربانی؟

وقتی پا به حریم سینما می گذاری، باید با تمام توان، جان و روح به آن پا گذاشت.

و شما گذاشتید؟!

بله... اما نه در وادی سینما بلکه در وادی هنر، وقتی از دوران کودکی، نوجوانی یا جوانی وارد دنیای هنر شدیم و به قول استادان خاک صحنه را توتیای چشم کردیم در واقع قربانی شدیم.

منظورتان این است که در ذات سینما قربانی کردن افراد وجود دارد؟

نه فقط سینما. ذات هنر، قربانی کردن است. هنرمند باید جان بدهد و قربانی شود تا بتواند رشد کند و در این رشد، به کمال برسد.

آخر سینما، آخر هنر از نظر شما چیست؟

انتهای هنر نامیرایی است. هنرمند وقتی از خاطره ها می رود مرگش اعلام شده است. وقتی حضور دارد مرگی هست؟ هنرمند با نام یاد و خاطراتش می ماند. بنابراین وقتی هنرمند یک اثر هنری را خلق می کند و مثل این دوستمان عکس می گیرد به آفرینشی دست می زند که ارضایش بکند. تا وقتی که لذت نبرد، از کار دست نمی کشد. وقتی به کامیابی می رسد مطلوبش نیست بلکه به درصدها راضی می شود.

اینجا خانه شماست؟

نه، اینجا جان پناه من است؛ جایگاهی که من در آن خلوت می کنم، گاهی وقت ها قدم می زنم، فکر می کنم و می نویسم.

جایی است برای خلوت کردن در برابر انبوه صداهایی که در طول شبانه روز بر ما هجوم می آرود. در این خلوتگاه جسم و روح که پناه می آوریم بخشی از آن به همان آفرینش ها برمی گردد. در واقع هنرمند وقتی در تنهایی خود زمزمه می کند در این زمزمه ها آواز آفرینش را می خواند.

در واقع هنرمند در مقام غواصی است که به دل اقیانوس شیرجه می زند تا برود ته اقیانوس و آن مروارید یا صدف را از دل دریا بیرون بکشد. با جان خودش هم بازی می کند.

شما از جایگاهی که در سینمای ایران دارید، راضی هستید؟

در این وادی خیلی از هنرمندان ایران قربانی شده اند، قربانی فراتر از این شرایط. ما هنرمندان بزرگ دنیا را در صنعت سینما می بینیم و می شنویم که فلان بازیگر 25 یا 35 میلیون دلار دستمزد می گیرد، چون در یک فیلم استاندارد شده بازی می کند. وقتی بودجه تولید فیلم یکصد میلیون دلار است بازیگر حق دارد 25 یا 35 میلیون دلار دستمزد بگیرد و بر اساس همین اشل برمی گردیم به سینمای ایران و به بودجه تولید یک فیلم و می بینیم که دستمزدها یا برآوردها فاجعه است.

یک مصداق برای این حرفتان؟

مثلا در زمان خودم بایسیکل ران با پنج میلیون تومان ساخته شد که الان دستمزد بازیگر درجه سه است.

شما برای بایسیکل ران چقدر دستمزد گرفتید؟

برای بازی در این فیلم در آن سال من 50 هزار تومان دستمزد گرفتم.

در واقع یک صدم هزینه تولید فیلم!

بله. البته ارزش پولی سال 69 متفاوت است، مثلا سال 70 می شد با 30 یا 40هزار تومان خانه دولتی خرید. هنرمند سال ها برای حضور تلاش می کند. هنرمند به دنبال ماندگاری و نامیرایی است؛ می خواهد بماند.

من در زندگی نامه شما دیدم که از سال 56 تا 60 در اداره فرهنگ شهرستان خوی کارشناس تئاتر بوده اید. درست است؟

بله.

احساس می کنم این پنج سال خیلی در شما اثر گذاشت و شما تجربیات جالبی از آنجا به دست آورده اید. کمی از حال و هوای آن دوران تعریف کنید.

سال 56 که من به عنوان کارشناس هنرهای نمایشی به شهرستان خوی رفتم، همزمان زمزمه های انقلاب هم شنیده می شد.

چند ساله بودید؟

بیست وشش ساله. من همان وقت نمایش «گالیله چگونه عالیجناب گالیله می شود» نوشته نادر ابراهیمی را دست گرفتم. گروه بچه های شهرستان باسواد بودند، کارکشته و حرفه ای نبودند. من هم زیاد با آنها کاری نداشتم. گروه شهرستان خوی قبل از من هم گروه ثابتی داشتند که مثلا «حالت چطوره مش ابراهیم» کار اسماعیل خلج را کار کرده بودند یا دعوت ساعدی را کار کردند. منظورم این است که شهرستان من با تئاتر بیگانه نبود.

من در خوی با شهری روبه رو شدم پر از جوان های مستعد و به این معتقدم که همیشه ستاره ها در دل تاریکی شب می درخشند و تئاتر قائم به ذات یک نفر است؛ یک کارشناس، یک هنرمند آگاه و دانا کافیست که یک گروه نمایشی را بتواند مدیریت کند. اصلا 60 درصد کارگردانی تکنیک است و 40 درصدش به مدیریت برمی گردد. در زمینه تکنیک نیز 25 درصد تکنیک مطلوب دانشگاهی است یعنی اندازه دکوپاژها، حرکت ها و کلا علم تئاتر است اما نیمی از کار برمی گردد به این که چگونه تولید، بازیگر، فضا، لوکیشن، رنگ، طعم، بو و آهنگ اثر را مدیریت کنیم. من در آن مقطع وقتی نمایش را در دست گرفتم، آن زمان نمایشنامه را به ارگان مربوط در اداره فرهنگ و هنر می دادیم و آنها به اطلاعات می دادند تا نظر بدهد. تصاویری در نمایش قید شده بود گالیله را با غل و زنجیر به دادگاه آوردند برای دادگاه تفتیش عقاید ، گالیله اعتراف می کند که زمین گرد نیست و رهایش می کنند. ممیزها دور اینها را خط کشیده بودند و گفتند اینها گفته نشود. در واقع گفتند شکنجه را از نمایش بردارید.

ساواک این را از شما خواست؟

بله و این در حالی بود که صدای آواز انقلاب از کوچه پس کوچه ها شنیده می شد. ما هم تحت تاثیر آثار دکتر شریعتی، فعالیت های فرهنگی می کردیم. من وقتی آن نمایش را در یک شهر بسته مذهبی اجرا کردم یک ماه روی صحنه بود و من گالیله را به سیاه پوشانی سپردم که او با پای خودش نیاید. او را آوردند و رها بود که نشان می داد جان و نای حرف زدن ندارد. وقتی داشت اعتراف می کرد در تاریخ روایت شده که با نوک انگشت پایش شکل حرکت زمین را دایره نقاشی می کرد. من آن زمان که این را کار کردم یادم می آید که با آقای نادر ایراهیمی تماس گرفتم و برای اجرای نمایشنامه اجازه خواستم.

اگر الان بعد از سی و چند سال قرار بود برگردید به اداره فرهنگ و هنر خوی، چه نمایشنامه ای را روی صحنه می برید؟

من الان در دو وضع هنری خاص قرار دارم. یکی این که معتقد به نشر آثار فولکلور فرهنگ آذری خودم هستم و شوقش را پیدا کردم. با توجه به ریشه تاریخی آذری های خودمان از مشهدی عباد گرفته تا آرشین مالالان، تاکنون در این کار بین خودمان موفق نبودیم و نتوانسته ایم فیلم آذری قدرتمندی را بسازیم ولی کشورهای همسایه تقریبا در این کار موفق بودند، مثلا پاراجانف در گرجستان موفق شده این کار را بکند.

شما ظاهرا فیلم آی پارا را هم با همین مضمون کار کرده اید؟

آن هم داستان خودش را دارد. اصلا آن را قرار نبود من بسازم. گراجانف با سه چهار فیلم در دنیا مطرح می شود و فولکلور آذری که یکی از آنها عاشیق غریب است را می سازد. در دنیا با آن مطرح می شود برای این که سینما زبان دنیاست نه زبان مقطعی یک جامعه کوچک بسته. ما با زبان سینما می توانیم در دنیا سفر کنیم و با مردم جهان حرف بزنیم. دکتر بوسکالیا در دنیا سفر می کند و کلاس عشق می گذارد و به مردم یاد می دهد که عشق آموختنی است... اگر بخواهم در یک جمله به سوال شما جواب بدهم می گویم، اگر دوباره به اداره فرهنگ خوی برگردم، در واقع برمی گردم به فرهنگ خودم که بتوانم نمایشی را بسازم که جامعه من نیازمند آن نمایش است.

جامعه ما الان به چه چیزی نیازمند است؟

جامعه عطشناک ما گمشده های زیادی دارد.

مثل چه چیزی؟

مثلا شادی. خنده چیست؟ اگر انبساط خاطر است، اگر نوعی رهایی است که ما آن را گم کرده ایم. نداریمش. یا مثلا روحیه ؛ زمانی بود که ما 20 نفر یا 30 نفر در یک گروه با هم کار می کردیم و خستگی ناپذیر بودیم، اما حالا دو نفر یک هفته نمی توانند کنار هم کار کنند. همه اش دعوا می کنند. ببینید در چه تناقض فرهنگی و در چه تضادی قرار گرفته ایم؟ کجای کار ایراد دارد؟ اگر در مقطع دیگری یا فرصت دیگری باشد بالطبع نمایشی متناسب با زمانه اما جلوتر از زمانه می سازم؛ به یقین خیلی جلوتر از زمانه برای این که مردم ما را بیشتر به کج سلیقگی دعوت کردند با خیلی چیزها. مثلا سریال هایی که دیدن و ندیدنش فرقی ندارد و برای چه این پول ها هزینه شده، خدا داند.

از تجربیات اداره نمایش خوی می گفتید؟

من بعد از نمایش گالیله، «چشم در برابر چشم» ساعدی را دست گرفتم که درست همزمان با انقلاب بود.

در واقع همان داستان کهنه قدیمی که گناهی را هی به گردن یکی دیگر می اندازد. داستانش این بود که دزدی میخ در چشمش می رود و کور می شود. می گویند کار چه کسی بوده، می گویند کار آهنگر بوده و آهنگر را می آوردند و می پرسند چرا میخ را درست کردی، می گوید من نبودم و این ادامه پیدا می کند. پادشاه خوابش نمی برد. می گویند چشم چه کسی را در بیاوریم، پادشاه خوابش می برد و می گویند چشم میرشکار را در بیاورند چون یک چشمش را لازم ندارد وقتی شکار می کند یک چشمش را می بندد. آن چشم را در بیاوریم. خلاصه چشم در برابر چشم ساعدی را کار کردم و انقلاب شروع شد. به نتیجه مطلوب در آن مقطع زمانی رسید. از سال 58 تا 60 من چند نمایش کار کردم. همان طور که در بیوگرافی من آمده ترب بیژن مفید را کار کردم، چند نمایش کمدی دلارته سیار را کار کردم.گروه نمایش را می بردم در خدمت تماشاگران. در آن مقطع مشکلات مردم را به تصویر می کشیدیم. از رفتارها و گرفتاری های خود مردم الهام می گرفتیم، بازسازی مجدد می کردیم و به صورت دلارته خیابانی اجرا می کردیم. تا این که احساس کردم خودم را در خودم تکرار می کنم، به همین خاطر یک گروه نمایشی 32 نفره تشکیل دادم به نام راهیان تئاتر. حر دکتر علی شریعتی و عباس فرحبخش را تلفیق کردم و یک نسخه متفاوت ار حر را به وجود آوردم و آن را در یک استادیوم سر پوشیده در یک ماه مبارک رمضان، با زبان روزه یک ماه در دو سئانس اجرا کردیم.

چه سالی بود؟

سال 60 بود. در همین سال بود که ساک سفر به تهران بستم ،برای یافته های بیشتر، برای دانسته های بیشتر برای این که فهمیدیم ماهی اگر بخواهد بزرگ بشود باید در اقیانوس شنا بکند. من در این باره یک سهم کوچ داشتم و شنا می کردم و فکر می کردم. وقتی آدم تازه می فهمد که خیلی چیزها نمی فهمد، خیلی عمر می سوزد و تازه می فهمد که هیچ نمی داند. آمدیم تهران. یک مقطعی در آموزش و پرورش منطقه 16 تدریس کردم و با نمایش دیوارها سخن می گویند از امورتربیتی منطقه 16 تهران در جشنواره آیت الله مدنی، چهار جایزه ویژه کارگردانی و بازیگری را این نمایش بردیم. همان سال یک نمایش دیگر به نام تصادف در نخستین جشنواره تئاتر کشوری در تالار مولوی اجرا شد و این نمایش هفت بار در طول جشنواره اجرا شد و من آن را هفت نوع عوض کردم و یک موضوع را به هفت شکل اجرا کردم. دوبازیگر مطرح آن زمانه، آقای محمدعلی سعیدی و آقای اسرافیل علمداری دو جشنواره برتر جشنواره کاپ طلایی را بردند و من هم جایزه کارگردانی را بردم.

برویم سراغ سوال بعدی، ورودتان به سینما چطور بود؟ سینما شما را پیدا کرد یا شما سینما را؟

سال 64 من کارشناس معاونت پرورشی وزارت آموزش و پرورش شدم و طرح و برنامه کل تئاتر در سراسر کشور در مقطع دانش آموزی برعهده من بود. همزمان فراخوانی بود در حوزه هنری، استادانی چند جمع شده بودند که هنر اسلامی را زنده کنند. مثل فرج الله سلحشور، مخملباف، تاجبخش فنائیان، کشن فلاح و....

در واقع شما از آموزش پرورش رفتید به حوزه هنری؟

بله، من هم رفتم حوزه هنری. نزدیک به 400 نفر بودیم.

به نظر شما تجربه حوزه هنری در دهه 60 در کل موفق بود؟

در آن مقطع زمانی آمده بودند برای حرف تازه و این مهم بود و ارزشمند.

ورودتان به سینما را می گفتید؟

بله، آن زمان مخملباف هم داشت بایکوت را می ساخت. من برای سه فیلم انتخاب شدم؛ زنگ های محمدرضا هنرمند، بایکوت و گذرگاه آقای شهریار بحرانی. من دوتا را بازی کردم. فیلم زنگ ها اولین حضور من مقابل دوربین بود و با آقای محمدرضا هنرمند خیلی صمیمی رفیق و یار شدیم،البته الآن فقط با هم سلام و علیک داریم.

بعد از آن در گذرگاه شهریار بحرانی نقش یک سرهنگ عراقی را بازی کردم و به بایکوت نرسیدم. او در شیراز کار می کرد؛ اما آشنایی ما شکل گرفته بود و مرا می شناخت. من برای فیلم ردپایی بر شن که آقای هنرمند داشت گروه کارگردانی را تشکیل می داد من هم دعوت شدم که مخملباف مرا آنجا در دفتر هنرمند دید. با هم گپ و گفت وگویی داشتیم، گفت زینال یک فیلمنامه دارم به نام بایسیکل ران و چقدر این شخصیت نزدیک به توست. گفتم یقین داری؟ گفت آره. پذیرا شدم و همان روز که با من گفت وگو کرد همان روز دوچرخه خریدم.

دوچرخه سواری بلد نبودید؟

کشکک زانوی من شکسته بود و در یک مقطعی زانوی من 30 درجه بیشتر خم نمی شد.من نمی توانستم دوچرخه را رکاب بزنم و برای این کار یک فرصت سه ماهه داشتم چون قرار بود اول دی ماه کلید بزنند، برای همین تمرین کردم و توانستم آن را از 90 درجه بیشتر خم کنم. رکاب کامل بزنم و روی دوچرخه مهارت های فراوان پیدا کردم.

همه به عشق سینما بود؟

بله، باید دسته های دوچرخه را رها می کردم، یک پایم را این ور چرخ می گذاشتم یک پایم را آن طرف و با دست پدال را می چرخاندم؛ یعنی عملیات آکروباتیک با دوچرخه را یاد گرفتم و حتی می توانستم از این راه پول در بیاورم، اما کارگردان علاقه مند بود که من مقاومت و سکوت را به نمایش بگذارم. من 18 کیلو هم سرصحنه فیلمبرداری و قبل از آن کم کردم. با این که قد من 169 است، 64 کیلو وزن داشتم. مثل یک پرنده بودیم که روی دوچرخه می پریدیم. من از صبح تا شب 12 ساعت رکاب می زدم، چون یا در پیش زمینه بودم یا در پس زمینه. من 20 روز روی دوچرخه زندگی کردم و بابت این فیلم در جشنواره هیچ داوری و هیچ منتقدی نگفت این کیست و از کجا آمده است. همه فکر کردند من افغانی هستم و از مرز رد شدم.

از آن فیلم هم شمایل آدم های فقیر را گرفتید؟

بله از آن به بعد این شمایل مد شد و خیلی فیلم ها هم افغانی های ساکت و بدبخت و فقیر را نشان دادند.

به نوعی این فیلم شروع نقش های افغانی در سینمای ایران هم شد؟

بله الگوهای فراوان. باز هم چند تا نقش با همان شمایل و فضا به من پیشنهاد شد که نپذیرفتم.

چرا؟

چون تکرار بود، دیگر برایم جاذبه نداشت. وقتی بایسیکل ران اکران شد و به نامردی اهل قلم دچار شد، دل چرکین شدم و مصاحبه نکردم و نگفتم؛ اما مردم برخلاف روشنفکران اهل قلم به شدت هنوز هم مرا می بینند و احترام می گذارند. برای آن فیلم جایگاه ویژه ای داریم. هنوز در خارج از کشور هم همین اتفاق می افتد.

شما را با این فیلم می شناسند؟

همین امسال عید در ترکیه، بایسیکل چی را به زبان ترکی پخش شد. در ژاپن و آلمان هم همین طور. این فیلم در دنیا گشت، در ایران هم مردم خوب آن را دیدند، اما... .

به نظرشما چرا منتقدان و اهل قلم داخل، بایسیکل ران را نادیده گرفتند؟

به نظرم اهل قلم با خودشان مشکل داشتند. یکی از بهترین منتقدان ما که اسم و دکترایش را با تریلی می کشد، می دود و با یک خانم زیبایی که هنوز از گرد راه نرسیده مصاحبه می کند. خنده دار نیست؟

ولی با شما برای آن نقش سخت مصاحبه نکردند!

هیچ کس نیامد که گفت وگویی با من بکند. البته نیاز به گفت وگو نیست. اجر ما همین است که مردم دیدند و لذت بردند.

مخملباف وقتی خام بود، معترض بود و وقتی پخته شد باز معترض شد.

خیلی ها می گویند فیلم های آخر مخملباف به قوت فیلم های اولش نیست!

مخملباف کارگردان صاحب سبک نیست. مثلا آقای بهرام بیضایی صاحب سبک است. آقای کیارستمی صاحب سبک است. سینمای این افراد را که ببینید، می فهمید متعلق به آنهاست. جنس نگاه، دکوپاژ و کارشان سبک خاص خودشان را دارد.

از بازخوردهای مردمی فیلم بایسیکل ران بگویید.

عموما احترام بوده، احترام و ستایش بوده. گاهی سوار تاکسی می شوم و راننده مرا می شناسد و پول نمی گیرد. خواهش می کنم قبول نمی کند. من بیشتر احترام دیده ام و به آن محبت را اضافه می کنم. من از مردم محبت زیاد دیده ام. یک بازیگر شاید سی تا فیلم بازی می کند اما محبت مردم شامل حالش نمی شود. یکی مثل من یک فیلم بازی می کند مثل یک شبه صد ساله رفتن است.

از کدام فیلمی که بازی کرده اید پشیمان هستید؟

از خیلی ها. مثلا از بازی در فیلم باغ سید خیلی پشیمان هستم، خیلی زحمت کشیدم این فیلم هنری و شاخص از آب در بیاید و برای ذهنیت کارگردان مسیری بود که ذهنیتش را عوض می کرد و از غزل خوان بودنش جدا می کرد و به رئالیسم نزدیک می کرد. از فیلم مهمان حبیب خدا به کارگردانی قاسمی جامی پشیمان هستم، پرداخت زیبایی نکرد. می توانست خیلی زیباتر از این بشود و قبل از آن زیر آسمان از همین کارگردان را بازی کردم، آن هم یک اپیزود بود که مخملباف به تقاضای من آن را مونتاژ کرد و مونتاژ فیلم خیلی زیبا شد.

اما دوباره کج سلیقگی ها و بی فرهنگی های خودشان را در فیلم اعمال کردند که فاجعه به بار آمد و اکران نشد. گاهی پیش می آید آدم از فیلمی که بازی می کند پشیمان شود. مثلا گاهی در تله فیلم ها نقش های کوتاهی که زمان به من اجازه می دهد بازی می کنم. چند دقیقه در نقشی که تجربه نکرده ام حضور داشته ام.

در پنجره های غبارگرفته که عید 91 آقای سیدرحیم حسینی کارگردانی کرده بود حضور پیدا کردم. نقش اولش نقش آشپزی بود که برای من تجربه تازه ای بود و ایشان بشدت کارگردانی خوبی کردند و وقتی پخش شد از تماشای آن لذت بردم.

شما در سینمای دفاع مقدس هم نقش آفرینی داشته اید. فکر می کنید مشکل امروز سینمای دفاع مقدس چیست که دارد فراموش می شود و آن طور که باید و شاید به آن پرداخته نمی شود.

سینمای دفاع مقدس متولی ندارد. چهار سال است که من یک فیلم جنگی ساخته ام که اسمش بود ضریح چشمان تو. بعد اسمش را عوض کردم و گذاشتم تو خورشید من ماه.

داستان این فیلم چه بود؟

داستانش این است که پدر شهیدی رویای بچه اش را می بیند که از جبهه او را صدا می زند و پدر می رود تا جسدش فرزندش را پیدا کند، ببیند مرده است یا زنده. وقتی می آید جبهه چون پیر است نمی گذارند جلو برود، سقا می شود، مکانیک می شود و خلاصه به هر ترفندی می رود جلو و به رزمنده هایی می رسد که با پسرش همگروه بوده اند که همه شهید شده بودند اما زنده هستند و ما در فیلم آنها را می بینیم که مسیر گم کرده را به این پدر نشان می دهند. همین طور می رود تا بالاخره یک جایی که موتورش خراب می شود خود پسرش می آید و راه را به او نشان می دهد. می گوید بابا! بیا بریم من به تو نشان بدهم که جسدم کجا افتاده است. پدرش هم با او می رود و جسد پسرش را پیدا می کند. می گوید من از بچه ها فاصله گرفتم که برم چشمه آب بیاورم برای بچه ها که تشنه بودند. من را بردار ببر پیش بچه ها من فرمانده آنها بودم. بعد زمان حال را می بینیم که گروه تفحص دارد می گردد اجساد گم شده ها را پیدا می کند.

سرنوشت این فیلم چه شد؟

چهار سال است که این فیلم را تحویل داده ام. شورای هیات داوری فیلم را دیده یا ندیده یا رد کرده است، نمی دانم. چهار سال است این فیلم راکد مانده است. طرح داستانش را سید مهدی شجاعی نوشته بود و من خیلی از نثر و قلمش لذت بردم و سعی کردم هم سینمایی ترش کنم و هم شاعرانه تر به این امید که ژانر جدیدی در سینما ایجاد کند. یک فیلم شاعرانه دفاع مقدسی به نام ساز و ستاره ساختم. جایزه سیمرغ بلورین صدا را گرفت و او فیلم را هشت بار را دید و گفت که از زمانه جلوتر ساخته ای این فیلم را. آربی آوانسیان فیلم چشمه را ساخت مردم صندلی های سینما را پاره کردند. من این فیلم را دیده ام به مراتب قوی تر از تارکوفسکی بود.

شما یک فیلم به اسم عاشیق واله هم ساخته اید؟

می خواهم بسازم. همان فیلم آذری فولکور است که گفتم.

کارگردانی بوده که دوست داشته باشید با او کار کنید، ولی هنوز این فرصت را نیافته اید؟

کارگردان های زیادی بوده که با آنها کار نکرده ام. دوست دارم با بهرام بیضایی، کیانوش عیاری و مهرجویی کار کنم.

و لابد ناصر تقوایی؟

تقوایی نه! خدمتشان حضور داشتم. برای ایشان بازی کردن خیلی سخت است. حساسیت ایشان خیلی زیاد است، دانایی و بینش ایشان بازیگر را خیلی...

کدام نقش ماندگار سینمای ایران را دوست داشتید؛ بازی کنید؟

هرگز در ذهنم چنین چیزی نبوده است، اما می دانم بعد از انقلاب مرحوم خسرو شکیبایی با هامون ماندگار شد.

دوست داشتید نقش هامون را بازی کنید؟

قطعا به فیزیک من نمی خورد. فیزیک کسی مثل من به درد نقش های خاصی می خورد. برای هر نقشی مناسب نیست.

برای فیزیک خودتان چه نقش های مناسب و متفاوتی بوده که پیشنهاد شده و بازی نکرده اید؟

مثلا نقش روحانی و باستان شناس بازی کردم. اینها نقش هایی هست که معمولا پیشنهاد می شود، اما گاهی وقت ها هم گول خورده ام. کارگردان این آثار، ادای آگاهی دارد، ولی در اجرا ضعف دارد و من ناچار می شوم که برای بقا تن به شرایط بدهم.

حرف ناگفته؟

حرف ناگفته فراوان است. این گفت وگویی که اکنون با هم داریم، بخشی از شکست سکوت من است.

یعنی این اولین گفت وگوی شما در سال های اخیر بوده است؟

بله. من وارد خیلی از مسائل نشدم.

اگر دوست دارید، بگویید.

من از تبعیض هایی که دیده ام رنج می برم، به کسانی پول های هنگفتی داده شد. به کسانی میدان داده شد که در اندازه اش نبودند. ما برای این که در یک فیلم کار کنیم باید از هفت خوان رستم می گذشتیم. مثل حالا نبود باید سه فیلم به عنوان دستیار اول کارگردان کار می کردیم. یک نمونه کار می ساختم اگر تائید می شد. بعد مجوز کارگردانی می دادند. اکنون یک مدیر تدارکات اگر پول داشته باشد، کارگردان می شود. هر کسی پول دارد می تواند کارگردان شود، هر کسی دست دارد، می تواند هر فیلمی دوست دارد، بسازد. در یک شب ده ها فیلم در سوپر مارکت ها پخش می شود. وقتی نگاه می کنیم حالمان بد می شود. آیا فرهنگ ما این است، آیا نشانه های یک فرهنگ انقلابی جامعه ایرانی که ریشه در تاریخ دارد، این است؟ شرم چیز خوبی است.

تاکنون به شما پیشنهاد شده فیلم سوپرمارکتی بازی کنید؟

نه! خوشبختانه من لهجه دارم! ترک خوبی هستم و گاهی لهجه داشتن برای من حسن بزرگی بوده است. می گویند آنهایی که لهجه شان از بین می رود شخصیتشان هم از بین می رود. من از دور هم صدای علی نصریان را بشنوم می فهمم علی نصیریان است. هنوز عوض نشده است، ولی بعضی ها را نمی شناسیم.

من کاری به این چیزها ندارم، من هم وارد دنیای آنها نمی شوم، دنیای آنها با دنیای من بسیار متفاوت است. این را من نمی گویم. دوست ندارم دنیاهای دیگر را تجربه کنم. چرا.. دوست دارم یک روز من هم در کنار پرویز پرستویی بازی کنم؛ چرا نه! چون ایشان واقعا آقای بازیگر است.

بهمن هدایتی - جام جم

انتهای خبر :: کد خبر : 1092438320261359525
 

نظرات

  • مخاطبان گرامی برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید.
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.

با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.
     جام جم آنلاین © 2013 |کلیه حقوق این وب سایت متعلق به موسسه فرهنگی مطبوعاتی جام جم است